Een Oekraïens graf op de Algemene Begraafplaats Crooswijk Rotterdam.Konovalets vermoord op Coolsingel foto: Stadsarchief Rotterdam

Een Oekraïens graf op de Algemene Begraafplaats Crooswijk

De Algemene Begraafplaats Crooswijk is meer dan een laatste rustplaats. Het is een plek die geschiedenis uitstraalt, met graven die de aandacht vragen en waarbij je je soms afvraagt wie daar ligt. Zo’n bijzonder graf is het graf van Jevgen Konovalets.

Jevgen Konovalets groeide op in Galicië, een landstreek in het westen van het huidige Oekraïne die begin 20e eeuw nog bij Oostenrijk-Hongerije hoorde. Na de Eerste Wereldoorlog viel Oostenrijk-Hongarije uiteen en ontstond een poging om een onafhankelijke staat Oekraïne op te richten. Een poging die mislukte toen de Sovjet-Unie het gebied van die beoogde staat opslokte.

Een aantal Oekraïense nationalisten bleef desalniettemin proberen om, in ballingschap, een onafhankelijk staat na te streven. Jevgen Konovalets was zo’n nationalist. Hij woont in de jaren dertig in Rome en wordt beschouwd als de leider van de nationalistische beweging. In mei 1938 neemt hij een nachttrein naar Rotterdam, waar hij in de ochtend van 23 mei aankomt bij Station Maas. Zijn doel: een ontmoeting met een vermoedde medestander in Hotel Atlanta aan de Coolsingel.

Konovalets neemt vanaf het station een taxi naar Hotel Centraal aan de Kruiskade, waar hij een kamer huurt. Rond de middag vertrekt hij van daaruit naar het dichtbij gelegen Hotel Atlanta. Konovalets krijgt een pakje van de man die hij daar ontmoet en wandelt na de bespreking het hotel uit, de Coolsingel op. En dan vindt er een zware explosie plaats. Het pakje blijkt een bom te hebben bevat, Konovalets is op slag dood.

Dader was Russische geheim agent
De politie stelt een 79 pagina’s dik rapport op over de spectaculaire aanslag en komt tot de conclusie dat de moordenaar iemand is die de naam ‘Waluch’ gebruikte. Konovalets was overigens op reis met een Duits paspoort en gebruikte zelf de schuilnaam Josef Novak.
De dader werd niet meer gevonden en Konovalets werd begraven op de Algemene Begraafplaats Crooswijk. Zijn grafsteen draagt het symbool van de nationalistische beweging waar hij de leider van was. Pas na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie wordt bekend wie ‘Waluch’ was. Een voormalig lid van de Russische geheime dienst, Pavel Soedoplatov, bekende dat hij destijds in opdracht van Stalin de aanslag had gepleegd.
In 2006 ontstond in Oekraïne het plan om voormalige leiders op een erebegraafplaats bij elkaar te brengen. Konovalets ligt echter nog steeds begraven in Crooswijk. In Zashkiv is het geboortehuis van Konovalets tegenwoordig een klein museum, ter nagedachtenis.

Share:
Dik Vuik

| Auteur

Nieuwsbrief

Contact

Captcha
  Mail is not sent.   Your email has been sent.